Lavas
Lavas of Franse selder (Levisticum officinale) is een meerjarige, aromatische plant die behoort tot de familie van de Apiaceae. De plant zou zijn oorsprong hebben in Zuid-Oost Azië of Iran. Op heden komt het in heel Europa voor.
Zowel de bladeren, zaden als de wortel kunnen gebruikt worden voor verdere verwerking. Typerend is de umamismaak zodat de plant een alternatief is voor de smaakversterker glutamaat. Het dient als kruid in soepen, stoofpotten, groenteschotels en vleesbereidingen. De aromatische oliën gewonnen uit de wortels of zaden dienen als smaakmaker in uiteenlopende producten, gaande van soepen en groentebouillons tot tabaksproducten, likeuren en snoep. Het gekneusd zaad kan worden toegevoegd aan bakkerijproducten en rijstgerechten.
Teelttechnische kenmerken voor wortelteelt
De zaai kan gebeuren op drie verschillende manieren, hoofdzakelijk in augustus:
- Vollevelds: hierbij wordt het gewas rechtstreeks op het veld gezaaid. Dit heeft als voordeel dat er geen extra bewerking, zoals verplanten, nodig is. Het nadeel is dat door de trage kieming, ongeveer drie weken, het veld sterk kan veronkruiden.
- In wachtbedden: hierbij wordt een perceel ingezaaid aan een hoge dichtheid. De planten worden overgeplant naar het finale perceel. Op dat ogenblik zijn zij 25 cm groot. Het nadeel is de hogere werklast. Het voordeel is een volledig gevuld perceel vanaf de eerste moment en zodoende minder onkruiddruk.
- In perspotjes: hierbij gebeurt de zaai in perspotjes en de kieming in de serre. Nadien gebeurt de uitplant op het veld. De nadelen zijn hier de extra kosten door kieming in de serre en de waarschijnlijke tussenkomst van een extra schakel. Het voordeel is dat het perceel volledig gevuld is en de onkruiddruk kleiner is.
De gewenste plantdichtheid is 66 666 planten/ha. De plantafstand varieert tussen 20 en 30 cm en de rijafstand bedraagt 50, 62.5 of 75 cm.
Het oogsten van de wortels gebeurt tijdens de maanden september-oktober-november van het tweede jaar, afhankelijk van de weersomstandigheden. De wortelopbrengst ligt rond 20 ton per hectare.
Hieronder wordt de teeltcyclus van Lavas schematisch weergegeven.
Het teeltfiche en recept met lavas ontwikkeld door Dagny Ros en Frank Fol zijn hier terug te vinden.